Hoe werkt CO₂-rapportage?
CO₂-rapportage in transport berekent hoeveel broeikasgas een zending, rit of vloot uitstoot — en presenteert dat op een manier die klanten, accountants en toezichthouders accepteren. De rekenkundige kant is niet ingewikkeld; de discipline zit in het schoonhouden van de onderliggende data.
De basisformule
In de kern:
CO₂-uitstoot = afstand × emissiefactor × ladingaandeel
- Afstand – gereden kilometers voor het traject.
- Emissiefactor – kg CO₂(-equivalent) per kilometer voor voertuig + brandstoftype.
- Ladingaandeel – het deel van de rit dat aan een specifieke zending wordt toegewezen (op gewicht, volume of stopaantal).
De factor komt uit een erkend dataset (DEFRA, GLEC, EcoTransIT, nationale equivalenten). De afstand komt uit je ritten. Het ladingaandeel komt uit je zendingstructuur.
Well-to-Wheel vs Tank-to-Wheel
Dit is het belangrijkste onderscheid in transport-CO₂-rapportage.
| Tank-to-Wheel (TTW) | Well-to-Wheel (WTW) | |
|---|---|---|
| Scope | Alleen verbranding (uitlaat) | Verbranding plus brandstofproductie, transport en raffinage |
| Typisch aandeel | ~75% van WTW | 100% |
| Vereist door | Oudere vloot-KPI’s, sommige interne benchmarks | CSRD, GLEC Framework, de meeste klant-ESG-rapportages |
| Risico bij alleen TTW | Je onderrapporteert ~25% | Geen |
Routix berekent beide — WTW en TTW — per zending en per rit, met configureerbare emissiefactor per voertuig en brandstoftype. Zie Emissies.
Wat je nodig hebt voor een degelijke rapportage
- Ritdata – start, einde, afstand, voertuig.
- Voertuigdata – brandstoftype, Euro-klasse, kg CO₂/km (of kg CO₂/liter + verbruik).
- Zendingdata – gewicht of volume per zending om per lading te alloceren.
- Een consistente allocatieregel – op gewicht, volume, stopaantal of t·km. Kies één en houd je eraan.
- Een rapportageperiode – maand, kwartaal, jaar, klant, lane.
Zonder (1)–(3) lever je een getal, maar geen audit-bestendig getal.
CSRD en GLEC, kort
- CSRD (EU Corporate Sustainability Reporting Directive) verplicht grote EU-bedrijven om Scope 1-, 2- en 3-emissies te rapporteren. Ingekocht transport is Scope 3 voor de verlader — wat betekent dat jouw klant jou om die data zal vragen.
- GLEC Framework is de industriestandaard voor hoe je transport-emissies berekent. CSRD-conforme rapportages volgen meestal GLEC.
- ISO 14083 is de internationale standaard bovenop GLEC; deze wordt steeds vaker de referentie.
Ben je vervoerder of expediteur, dan hoef je zelf geen CSRD-entiteit te zijn — maar je klanten zullen toenemend om GLEC/ISO 14083-compatibele data vragen.
Veelgemaakte fouten
- Alleen TTW rapporteren. Onderrapporteert de klimaatimpact met ~25%. Klanten en accountants zien dat.
- Brandstof middelen over de hele vloot. Verstopt de zware vervuilers. Bereken per voertuig waar mogelijk.
- Lege kilometers vergeten. Lege ritten stoten ook uit — en horen in het rapport. Zie lege kilometers.
- Toedelen per zending in plaats van per t·km. Een pakketje van 50 kg en een lading van 24 ton krijgen dan evenveel CO₂. Gebruik gewicht- of afstand-gewogen toewijzing.
- Excel aan het einde van het jaar. Cijfers zijn dan oud en inconsistent. Bereken per rit, in het operationele systeem.
Hoe Routix het aanpakt
- Emissiefactoren opgeslagen per voertuig en brandstoftype.
- WTW en TTW automatisch berekend op elke rit en zending.
- Toewijzing per zending op basis van gewicht of volume.
- Dashboard per periode, klant, voertuig en vestiging.
- Exportklaar voor klant-ESG-vragenlijsten.
Zie het Emissiedashboard.
Verwante concepten
Zie dit in Routix
Wil je deze berekening zonder spreadsheetwerk uitvoeren, start dan op www.routix.com en open daarna het Emissiedashboard in Routix. Daar zie je hoe ritdata, allocatie per zending en WTW versus TTW rechtstreeks uit de operatie komen.
